Project voor het behoud van de zwarte gierzwaluw

Door het plaatsen van nestkasten draagt het Aquarium-Muséum van Luik bij aan het creëren van nieuwe schuilplaatsen voor de zwarte gierzwaluw en neemt het deel aan de acties van Natagora om deze bedreigde soort te beschermen.

Een iconische vogel… maar in moeilijkheden

De zwarte gierzwaluw (Apus apus) is een iconische vogel in onze steden, herkenbaar aan zijn sikkelvormige silhouet en zijn snelle, acrobatische vlucht. Hij brengt het grootste deel van zijn leven in de lucht door: hij eet, slaapt en paart in de lucht. Om zich voort te planten is hij echter afhankelijk van holtes hoog in gebouwen.

Tegenwoordig neemt het aantal exemplaren in Europa af. Door de renovatie en isolatie van gebouwen verdwijnen de openingen die als nestplaatsen dienden geleidelijk, waardoor het voor de zwaluw steeds moeilijker wordt om zich in de stad voort te planten. De zwarte gierzwaluw heeft dus hulp nodig om in onze stedelijke omgevingen te kunnen blijven nestelen.

Een project ter bevordering van de stedelijke biodiversiteit

In deze context heeft het team van het Aquarium-Muséum van Luik, met de steun van de Universiteit van Luik, in oktober 2024 een project gelanceerd ter bevordering van de stedelijke biodiversiteit: de installatie van nestkasten voor gierzwaluwen op het gebouw dat gerenoveerd wordt.

Het idee ontstond na een lezing van Martine Wauters (coördinatrice van de werkgroep Gierzwaluwen van Natagora) over deze iconische vogels van onze steden. Gierzwaluwen zijn strikt luchtgebonden, kunnen niet vanaf de grond opstijgen en zijn volledig afhankelijk van hoge structuren om te nestelen. De hoogte van het gebouw van de Universiteit van Luik, waarin het Aquarium is gevestigd, maakt het tot een bijzonder geschikte locatie voor hun vestiging.

Voordat de nestkasten konden worden geplaatst, moesten er verschillende stappen worden doorlopen. Ons team moest eerst de nodige vergunningen verkrijgen bij de Universiteit van Luik. Vervolgens werd een analyse uitgevoerd om locaties te identificeren die compatibel waren met de behoeften van de gierzwaluwen en de technische beperkingen: erfgoedbeperkingen, toegankelijkheid...

Nestkasten om hun vestiging te bevorderen

De nestkasten zijn uiteindelijk aan de achterzijde van het gebouw, onder een brede kroonlijst, geplaatst om te zorgen voor voldoende schaduw. Er zijn zeven dubbele nestkasten en één nestkast met camera geplaatst.

Dankzij de live-video kan het leven van de gierzwaluwen worden gevolgd zonder ze te storen. Dit systeem is zowel een wetenschappelijk instrument om de bezetting en de voortplanting te volgen, als een krachtig middel om het publiek bewust te maken van deze discrete en bedreigde soort die gewoonlijk buiten het zicht nestelt.

Een systeem dat de roep van de gierzwaluwen weergeeft, zal het geheel aanvullen om hun kolonisatie te bevorderen.

Een engagement voor de biodiversiteit in Luik

Vandaag loopt het project ten einde. Dit initiatief zal het verlies aan broedplaatsen van deze in aantal afnemende soort compenseren en de biodiversiteit in het hart van de stad Luik versterken, wat centraal staat in de missie van het Aquarium-Muséum van Luik.

Meer info over de werkgroep van Natagora

Deze pagina is vertaald met Deepl